Overig

Ik heb spataderen. Wat nu?

Spataderen (Varices) zijn een bekend verschijnsel, met name bij ouderen. Maar wat zijn spataderen eigenlijk? En hoe ontstaat een spatader? En nog belangrijker, hoe zijn spataderen te voorkomen en te behandelen? U vindt de antwoorden op deze informatiepagina.

 

Wat zijn spataderen?

In aderen zitten klepjes die open en dicht gaan om bloed door te laten. In deze verwijde aderen sluiten de klepjes niet meer goed waardoor er meer bloed ophoopt. Dit resulteert in een uitgezette ader ofwel spataderen. De spataderen zien eruit als kronkelende blauw-paarse bloedvaten. Grotere bloedvaten zien er soms zelfs uit als knobbels.

Ongeveer 25% van alle mensen krijgen er ergens in hun leven wel eens mee te maken en komen meestal voor op de benen. Andere veel voorkomende gebieden zijn de onderbuik en schaamstreek. Wij gaan het hier hebben over spataderen in de benen.

spataderen informatie oorzaken behandelingen

Verschijnselen van spataderen

Naast het feit dat spataderen niet mooi zijn, geven ze vaak geen klachten. Wanneer er wel klachten ontstaan dan gaat het vaak om de volgende symptomen:

  • Jeuk
  • Vermoeid gevoel in de benen
  • Pijnlijke benen
  • Rusteloze benen
  • Kramp in de benen

Omdat het bloed moeilijker terugstroomt naar uw hart kunnen verschillende klachten onstaan:

  • Huidproblemen / eczeem; rode (soms) schilferige huid. De huid kan hard aanvoelen.
  • Oedeem (vocht in de benen) Hierdoor kunnen uw benen opzwellen. Dit komt vooral voor na te lang stil zitten.
  • 1 op de 100 mensen die last heeft van spataderen heeft last van een “open been”. Hierdoor geneest een wond slecht. Bij mensen boven de 80 jaar komt het vaker voor.
  • Ontsteking

Hieronder ziet u een afbeelding van een spatader en een normale ader.

spatader informatie

 

Verschillende typen spataderen

Op basis van de vorm en grootte van de klachten kunnen verschillende typen spataderen worden onderscheiden. Wij maken onderscheid tussen kleine, middelgrote en grote spataderklachten.

Kleine spataderen

Kleine spataderen komen het vaakst voor. Enkele synoniemen uit de volksmond zijn takkebosvenen, berketakjes en bloedspinnen. Deze vorm van spataderen geven meestal geen klachten en zijn puur cosmetisch. Ook kleine spataderen kunnen middels een relatief eenvoudige manier behandeld worden.

Middelgrote spataderen

Deze vorm van spataderen zijn enkele millimeters dik en kunnen centimeters lang zijn. Specialisten zullen na een duplex-onderzoek met uw kijken welke behandeling het beste bij u past.

Grote spataderen

Grote spataderen kennen de grootste klachten. Als u last heeft van grote spataderen kunt u er van uitgaan, mocht u dat willen, dat uw zorgverzekeraar uw zorgkosten vergoed. Neem in geval van grote spataderen contact op met uw huisarts en laat u doorsturen naar een specialist. Mocht u naast de cosmetische klachten nog geen klachten hebben weet dan dat grote spataderen vrijwel altijd gepaard gaan met andere klachten. Dus heeft u er nu nog geen last van dan mogelijk in de toekomst wel.

spataderen info oorzaak voorkomen

 

Hoe ontstaan spataderen?

het is niet helemaal duidelijk waarom aderen steeds wijder worden. Wel is duidelijk dat sommige omstandigheden de kans op spataderen vergroten. Hieronder een opsomming:

  • Erfelijk; je kunt ”aanleg” hebben om spataderen te krijgen. Heb je familieleden die er mee kampen? Dan is er een vergrootte kans dat jij het ook zult krijgen.
  • Leeftijd is een belangrijke factor. Hoe ouder hoe meer kans. Sommige cijfers zeggen zelf dat 75% van alle tachtigplussers er last van hebben.
  • Geslacht; spataderen komen vaker voor bij vrouwen
  • Zwangerschap; tijdens de zwangerschap ontstaan er relatief vaker spataderen. Hormonen zorgen voor een verslapte wand van de aderen.
  • Lang staan of zitten
  • Trombose
  • Afwijkende aderen; sommige mensen kampen met aandoeningen waardoor aderen niet precies werken zoals bij een ander. Ook dit kan in je nadeel zijn.

 

Kan ik naar de huisarts met spataderen?

Als u last heeft van spataderen kunt u  een afspraak maken met de huisarts. De huisarts stelt u een aantal vragen zal uw benen op een aantal punten onderzoeken. Hij zal uw zichtbare aderen bekijken, uw verwijde bloedvaten bekijken, onderzoeken op vochtophopingen en huidveranderingen. Huidveranderingen kunnen verkleurde, verdikte, rode of schilferige huid zijn.

Als de huisarts vermoed dat uw aderen een afwijking hebben, dan zal vaak ook uw onderbuik worden gecontroleerd.

Spataderen zijn niet altijd zichtbaar en kunnen ook dieper onder de huid zitten. U kunt een verwijzing krijgen naar een ziekenhuis om verder onderzoek te plegen. Dit kan in de volgende gevallen:

  • als u spataderen heeft
  • als uw fysieke klachten heeft (zoals hierboven te lezen)
  • als u ze wilt laten behandelen

Wanneer u een verwijzing heeft gekregen krijgt u in de meeste gevallen een Duplex-onderzoek (echo). Dit is een onderzoek met geluidsgolven en echografie. U krijgt gel op uw benen en staat met uw blote benen op een verhoging. De laborant zal met de echokop uw benen opnemen. Op een monitor zijn niet alleen uw aderen maar ook de werking van uw aderen te zien. Vernauwingen en afsluitingen worden bijvoorbeeld zichtbaar. Een dergelijk onderzoek duurt ongeveer een half uur.

 

Hoe spataderen behandelen?

U kunt uw spataderen laten behandelen omdat ze klachten geven of omdat u ze domweg lelijk vindt. Er zijn verschillende behandelingen en soms zijn er meerdere behandelingen nodig. Als een spatader behandeld wordt heeft dit geen gevolgen voor de doorbloeding in de benen.

In overleg met uw arts bepaald uw welke behandeling het beste bij uw past. Voor de meeste behandelingen heeft u een verwijzing nodig:

  • Elastische/steunkousen; werken ook preventief. Steunkousen werken bij vocht in de benen maar ook om nieuwe spataderen te helpen voorkomen. Na een operatie worden steunkousen ook vaak aangeraden.
  • Dichtspuiten
  • Operatie; Er zijn verschillende operaties:
    • Flebectomie: de chirurg haalt de aderen met een haakje weg
    • Endoveneuze behandeling: onder lokale verdoving zal de spatader van binnenuit worden behandeld. Een spatader wordt met Duplex-onderzoek aangeprikt. Hierna wordt een soort draad / katheter in de spatader gelegd. Hieruit komt energie en warmte. Er zijn diverse soorten endoveneuze behandelingen zoals laser (endoveneuze lasertherapie), radiofrequente golven (VNUS) of stoom. Het doel is om de niet goed werkende spatader te laten dichtgroeien.
    • Vaatlaser: een laser wordt op de huid gericht. De laser kan alleen zeer kleine rode vaatjes dichtschroeien. Door deze vaatjes stroomt heel weinig bloed. Behandeling geeft cosmetische verbetering, maar leidt niet tot afname van klachten, zoals moeheid en zwaar gevoel. Blauwe of grotere kronkelende vaten kunnen hiermee niet behandeld worden.
    • Strippen: dit is een methode die door een vaatchirurg wordt verricht. Hierbij wordt de hele spatader uit het been verwijderd (gestript). Er wordt steeds minder vaak voor deze behandeling gekozen.
    • Ambulante flebectomie: de kronkelende zichtbare of voelbare spataderen worden verwijderd onder plaatselijke verdoving. Hierbij worden kleine sneetjes gemaakt en met een klein haakje worden de spataderen eruit gehaald.
    • (foam)Scleroseren: er wordt een vloeistof of schuim ingespoten. Het doel is om de niet goed werkende spataderen te laten dichtgroeien.
    • Crossectomie i.c.m. strippen: de chirurg maakt een aantal sneetjes in uw huid en knipt de aderen door. Hierna verwijderd hij de aderen.

Let op: er zijn geen medicijnen tegen spataderen. Alle behandelingen hebben voor- en nadelen. Laat u goed voorlichten.

Wat kunt u zelf doen tegen spataderen?

  • Wanneer u oedeem in de benen heeft, is voldoende bewegen van belang (bijv. lopen of fietsen). Dit komt omdat de kuitspieren helpen oedeem uit de benen te krijgen.
  • Mocht lopen niet makkelijk ogelijk zijn, dan kunt u als alternatief kuitoefeningen doen. Bijvoorbeeld door de voet op en neer te bewegen, rondjes met de voet maken en de tenen te bewegen.

 

Zijn spataderen te genezen of blijf ik altijd last houden?

In de meeste gevallen hebben mensen na een behandeling geen last meet van spataderen. Het is nooit mogelijk om 100% uit te sluiten dat er geen nieuwe spataderen vormen of dat klachten terugkeren.

 

Moet ik het onderzoek en behandeling zelf betalen?

Houdt altijd rekening met het eigen risico. Wij adviseren altijd eerst de verzekeraar te bellen om te vragen hoe de regels bij de betreffende zorgverzekeraar in elkaar zitten. Maar als uw huisarts u verwijst dat wordt het onderzoek vergoed door uw zorgverzekeraar. Het is van tevoren moeilijk om te zeggen of een behandeling vergoed wordt. Dit hangt af van de ernst. Dit zal na het Duplex-onderzoek met u besproken worden. Bent u er na het onderzoek niet zeker van? Bel dan met het ziekenhuis, huisarts, chirurg  of met de kliniek.

 

Hoe kan je spataderen voorkomen?

Probeer lang staan te vermijden. Als je zit probeer dan je benen omhoog te leggen. Klachten kun je verminderen doormiddel van het dragen van steunkousen. Daarnaast helpt het ook om regelmatig te bewegen. Daarnaast is een gezonder levensstijl niet alleen voor uw algehele gezondheid een aanrader maar ook tegen spataderen. Blijf op gewicht en eet gezond.

 

Zijn spataderen gevaarlijk voor je gezondheid?

Zelden zijn spataderen gevaarlijk voor uw gezondheid. De kans op een ontsteking, bloeding of “open been” is relatief klein. Maar vertrouwd u het niet? Ga dan altijd naar de huisarts.

 

Kunnen spataderen ook op andere plekken voorkomen?

Aambeien zijn ook een soort van spataderen. De oorzaak verschild wel van “echte” spataderen. Daarnaast kunnen spataderen ook op de onderbuik en in de schaamstreek. Maar spataderen op de benen is de meest voorkomende vorm.

 

Deel dit artikel op social media